Dobro Giffena to zjawisko w teorii konsumpcji, nazwane na cześć szkockiego ekonomisty Sir Roberta Giffena, który podobno je zaobserwował w XIX wieku. Odnosi się ono do rodzaju dobra, na które popyt rośnie wraz ze wzrostem ceny – w przeciwieństwie do dobra normalnego. Ten sprzeczny z intuicją efekt występuje, gdy dobro jest tak podstawowym produktem w diecie konsumentów, że nawet gdy jego cena rośnie, ludzie ograniczają konsumpcję innych dóbr i kupują więcej tego podstawowego, aby zaspokoić swoje podstawowe potrzeby.
Przykłady dóbr Giffena w świecie rzeczywistym są rzadkie i często przedmiotem dyskusji, ponieważ trudno je zidentyfikować i zbadać. Na przykład w niektórych regionach o niskich dochodach, gdy cena podstawowego produktu spożywczego rośnie, gospodarstwa domowe mogą przeznaczać większą część swoich dochodów na ten produkt, ograniczając inne produkty spożywcze i tym samym zwiększając jego spożycie.
Często cytowane przykłady w literaturze ekonomicznej obejmują:
- Ziemniaki podczas Wielkiego Głodu w Irlandii (połowa XIX wieku). Ziemniaki były podstawowym pożywieniem ubogich. Kiedy ceny ziemniaków wzrosły, rodziny ograniczyły spożycie innych produktów, takich jak mięso i warzywa, kupując więcej ziemniaków, aby zaspokoić zapotrzebowanie na kalorie.
- Ryż w niektórych częściach wiejskich Chin. Na obszarach, gdzie ryż jest podstawowym pożywieniem, a dochody są niskie, wzrost cen może prowadzić do wzrostu konsumpcji, ponieważ gospodarstwa domowe ograniczają wydatki na inne towary, aby móc pozwolić sobie na więcej ryżu.
- Tortille kukurydziane w Meksyku. Dla wielu gospodarstw domowych o niskich dochodach tortille są głównym źródłem kalorii, a wzrost cen może skutkować większym popytem.
Dobro Giffena to rzadki i paradoksalny przypadek ekonomiczny, który podważa tradycyjne prawo popytu. Stanowi on część szerszej koncepcji znanej jako efekt Giffena, która opisuje tego typu naruszenia.
